Χοροί στο Πατρινό Καρναβάλι
Επίκεντρο της καρναβαλικής διασκέδασης οι χοροί των μεταμφιεσμένων, αποτελούν το κυριότερο και πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της πατρινής αποκριάς.
Από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας (1828) και πολύ πριν εμφανιστεί το Καρναβάλι στην Πάτρα, ο χορός, η ταβέρνα, η μουσική και το τραγούδι στάθηκαν οι ακρογωνιαίοι λίθοι της αποκριάτικης ψυχαγωγίας.
Σαν πρώτος χορός μεταμφιεσμένων αναφέρεται το μπαλ μασκέ που έγινε το 1829 στο σπίτι του έμπορου Μωρέτη, στο οποίο βρέθηκαν Πατρινοί και κυρίες που κάπνιζαν μακριές πίπες από γιασεμί. Λίγες μέρες μετά οι αρχές της πόλης και Γάλλοι αξιωματικοί πήραν μέρος στο χορό του κ. Γκριν. Την επόμενη χρονιά με αφορμή την επίσκεψη του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια δίνεται ο πρώτος χορός με επίσημη διοργανωτική φροντίδα της πόλης για να τιμηθεί ο υψηλός επισκέπτης. Ο χορός φιλοξενήθηκε σε οίκημα της Πλατείας Αγίου Γεωργίου. Τότε σιγά - σιγά τ' αρχοντικά της Πάτρας θεωρούν σαν υποχρέωσή τους να διοργανώνουν χορούς μεταμφιεσμένων την περίοδο των Απόκρεω.
Στο κατώφλι του 20ου αιώνα οι χοροί δίνονται στο Δημαρχείο με φυσικό επακόλουθο να μην έχουν λαϊκή συμμετοχή. Το 1902 πάντως για πρώτη φορά έξω από το Δημοτικό Θέατρο στήνεται πατάρι όπου λαβαίνουν χώρα υπαίθριοι χοροί. Όταν στη δεύτερη δεκαετία αυτού του αιώνα δημιουργούνται οι κινηματογραφικές και θεατρικές αίθουσες: το ΙΝΤΕΑΛ, το ΠΟΛΥΘΕΑΜΑ (στην Πλατεία Όλγας, πρώην ΑΣΤΥ) και το ΑΧΑΪΚΟΝ (στην παραλία κάτω από τον Ι. Ν. Αγίου Ανδρέου) και αργότερα, το 1923 το ΠΑΝΘΕΟΝ, οι περισσότεροι και πιο εντυπωσιακοί χοροί θα δίνονται εκεί, όπως και στο Δημοτικό Θέατρο. Οι Πατρινοί χόρευαν τότε ελληνικούς χορούς και τους υπέροχους ξένους κάθε εποχής που κυριαρχούσαν: Πόλκα, Μαζούρκα, Τανγκό, Τσάρλεστον, Φοξ-τροτ. Παράλληλα με τις αίθουσες που προαναφέραμε οι Πατρινοί κατακλύζουν τα κέντρα της οδού Αγίου Νικολάου και τις σάλες των χοροδιδασκαλείων.
Το 1928 πραγματοποιείται για πρώτη φορά ο χορός της Ένωσης Συντακτών, που για σειρά ετών αποτελούσε κορυφαίο κοσμικό γεγονός της Πατρινής Αποκριάς.
Τα πολλά αξιόλογα πολιτιστικά σωματεία και σύλλογοι που από τα πρώτα χρόνια του μεσοπόλεμου έχουν δυναμική παρουσία στην καλλιτεχνική ζωή της πόλης, δεν είναι δυνατόν να απουσιάσουν από τις καρναβαλικές εκδηλώσεις. Μάλιστα αναπτύσσεται μια υγιής άμιλλα με στόχο τη διοργάνωση του καλύτερου χορού κι έτσι η στάθμη ανεβαίνει κατακόρυφα.
Ενδεικτικά επιλέγουμε το 1939, χρονιά που διεξήχθη το καλύτερο προπολεμικό καρναβάλι κι έγιναν οι περισσότεροι και πιο επιτυχημένοι αποκριάτικοι χοροί. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν:
- Η ολονύχτια εξαιρετική χοροεσπερίδα της Φιλαρμονικής Εταιρείας με εισιτήριο 20 δρχ. Οι ντάμες δωρεάν. Εξαιρετικές χορευτικές εμφανίσεις έκανε γνωστός συμπολίτης χορευτής και χορογράφος, ενώ τραγούδησε ο τενόρος Κ. Παπαβασιλείου.
Πρόκειται για τους δυο ονομαστούς χορούς της Φιλαρμονικής, τον ball masque το προτελευταίο Σάββατο της Αποκριάς, που διεξαγόταν σε ιδιαίτερα κλειστό κύκλο και η είσοδος γινόταν με επώνυμες προσκλήσεις. - Ο χορός του Χορευτικού Ομίλου στην αίθουσα BEPTI με πολλές εκπλήξεις. Ο Όμιλος λάνσαρε ειδικά το νέο χορό της εποχής "Λάμπεθ Γουώκ".
- Ο χορός του Ορειβατικού στο Δημοτικό Θέατρο. Την παραμονή, ενόψει του χορού, είχε οργανωθεί εντυπωσιακή μασκαράτα που παρέλασε στους κεντρικούς δρόμους διαφημίζοντας το γεγονός.
- Ο χορός της Πατραϊκής Μαντολινάτας στην ταράτσα του ΠΑΝΘΕΟΝ. Η μαντολινάτα έπαιξε τα νεότερα τάνγκο και φοξ και το φωνητικό ντουέτο Τοτόνη - Γιώτη τραγούδησε τα αξέχαστα "Περνούν οι ομορφιές μια μέρα", "Κάποιο μυστικό θέλω να σου πω", "Γιατί όποτε σε κοιτώ�"
- Ο χορός των Προσκόπων. Με μουσικές εκπλήξεις, κέφι, χαρά, μπρίο. "Έσο έτοιμος για τον χορό των Προσκόπων".
- Ο χορός του Ολυμπιακού Πατρών στο Δημοτικό Θέατρο με πλήρη ορχήστρα και τη διάσημη Ιταλίδα ντιζέζ Sara Agro να ερμηνεύει διαλεκτά τραγούδια και παθιασμένα τανγκό σε μια εκλεκτή κοσμική συγκέντρωση.
- Ο χορός της Ένωσης Συντακτών.
Το 1952, όπου επανακάμπτει και αναβιώνει ουσιαστικά το Πατρινό Καρναβάλι, μετά την αναγκαστική σιωπή λόγω Πολέμου και Εμφυλίου, οι χοροί επανέρχονται στο προσκήνιο. Φοξ, τουίστ, τανγκό, βαλς, βραζιλιάνικη σάμπα, ρούμπα, κι όλοι οι νεότεροι ρυθμοί κυριαρχούν και παρασύρουν τους Πατρινούς σε ευφάνταστες χορευτικές ακροβασίες. Κυριαρχούν:
- Ο Χορός της Παναχαϊκής το 1952 στο Δημοτικό Θέατρο με χορευτικό ρεκόρ. Ο χαρτοπόλεμος, οι σερμπαντίνες και τ' αυγά έπεφταν βροχή. Ρίφθησαν 20.000 αυγά.
- Ο Χορός της Περιηγητικής Λέσχης στο Δημοτικό Θέατρο, κορυφαίο γεγονός της Αποκριάς του 1956 όπως και του '70, αλλά και του '30. Στο προπολεμικό αυτό Καρναβάλι, Πρόεδρος της Περιηγητικής Λέσχης ήταν ο Λιάλιος, "πανταχού παρών και τα πάντα πληρών".
- Οι Χοροί του Ορφέα το 1973 στο ΠΑΝΘΕΟΝ και το 1993 στο Δημοτικό Θέατρο. Ο μουσικός όμιλος, με τον οποίο συνδέεται η αναβίωση μεταπολεμικά του Καρναβαλιού, είχε επίσης διοργανώσει εξαιρετικούς χορούς το 1927, το 1928, το 1935 και το 1936.
Πλήθος χορών φιλοξενήθηκαν επίσης, στο καφενείο του Σταυριανού στα Ψηλά Αλώνια, στη Μπύρα του Μαράτου, στην αίθουσα του Εργατικού Κέντρου, στις ταβέρνες, ακόμα και στα λαϊκά καφενεία.
Φτάνοντας στην τελευταία εικοσαετία, οι χοροί έχουν πληθύνει τόσο πολύ που σύλλογοι και διοργανωτές έβρισκαν με δυσκολία αίθουσα για τον ετήσιο αποκριάτικο χορό τους. Σήμερα πλήθος αποκριάτικων χορών φιλοξενούνται σε διάφορα κλαμπ και νυχτερινά κέντρα, αν και ο οποιοσδήποτε χώρος, οργανωμένος ή μη επιστρατεύεται για να στεγάσει τις θερμές και κεφάτες χορευτικές συναθροίσεις των μασκαρεμένων Πατρινών. Αυτοσχέδια διακόσμηση, λατινοαμερικάνικοι ρυθμοί από τις χώρες της Καραϊβικής, μοδάτες μουσικές εμπορικές επιτυχίες, ελληνόφωνα τραγούδια με νοσταλγική διάθεση κι ένα ευρύτατο ρεπερτόριο καρναβαλικών και μη ασμάτων και τα κτίσματα της Πάτρας είναι έτοιμα να υποδεχτούν τις ορδές των αμετανόητων γλεντζέδων.
Αναμφίβολα οι χοροί είναι το πιο ζωντανό και γνήσιο κύτταρο της αποκριάτικης διασκέδασης, είναι η πεμπτουσία του Πατρινού Καρναβαλιού, ο λόγος που οι αποκριάτικες νύχτες στην Πάτρα αποκτούν απεριόριστες διαστάσεις συντηρώντας καθημερινά ένα μύθο πολλών δεκαετιών.



